برق صنعتی

برق صنعتی

به برقی که در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد، برق صنعتی گفته می‌شوند. به زبان ساده می‌توان گفت که استفاده از جریان برق سه‌فاز به منظور راه‌اندازی و بهره‌برداری از دستگاه‌های و تجهیزات مختلف صنعتی است. در واقع برق صنعتی شامل همه چیز می‌شود از برق شهری گرفته تا تولید برق در محل، توزیع برق، یو پی اس و تامین برق شرکت‌ها و کارخانه‌ها، اتصال به زمین، حفاظت الکتریکی و هزاران مورد دیگر.

برق صنعتی، همچنین یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین گرایش‌های مربوط به برق و برقکاری است که از جمله مشاغل پردرآمد در این حوزه نیز به حساب می‌آید. افرادی که در این رشته تحصیل می‌کنند مهارت‌های مربوط به برقکاری صنعتی را می‌آموزند و آماده ورود به بازار کار در این حوزه می‌شوند. افرادی که در این رشته تحصیل کرده و فارغ‌التحصیل می‌شوند به دلیل پیشرفت‌های فناوری با حجم زیادی از تقاضای کار از سوی صنایع مختلف روبرو می‌شوند. برخلاف برقکاران معمولی که در منازل مسکونی، ساختمان‌های تجاری و… کار می‌کنند، برقکاران صنعتی در تاسیسات صنعتی مانند نیروگاه‌ها، کارخانه‌ها و شرایطی که مصرف کننده‌های پرمصرف و قوی هستند، کار می‌کنند.

تفاوت برق صنعتی و خانگی

 برق صنعتی به معنای برقی که در صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد و برق خانگی تفاوت‌های بارزی با یکدیگر دارند. عمده‌ترین تفاوت‌های این دو نوع برق را می‌توان در دو حوزه تجهیزات مورد استفاده و سیم‌کشی خلاصه کرد. برق خانگی پیچیدگی کمتری دارد و البته خطرات آن نیز کمتر است، اما برق صنعتی اینگونه نیست. تعداد مصرف کننده‌ها در یک پروژه برق صنعتی بیشتر است، همچنین دستگاه‌ها معمولاً سه فاز هستند.

نوع سیم کشی

یکی دیگر از جنبه‌های تفاوت برق خانگی و صنعتی، نوع سیم‌کشی آن‌ها محسوب می‌شود. در محیط‌های صنعتی و تجاری سیم‌کشی در مجراهای لوله مانند قرار می‌گیرند. همچنین سیم‌ها در فضای باز هستند تا در صورت نیاز امکان دسترسی به آن‌ها فراهم باشد. اما در محیط‌های خانگی و مسکونی تنها یک روکش پلاستیکی بر روی سیم‌ها قرار داده می‌شود که هدف آن محافظت از وارد شدن آسیب مستقیم به سیم و کابل است. همچنین نوع سیم‌ها و کابل‌هایی که در محیط‌های صنعتی و خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرند نیز تفاوت دارند. سیم و کابل برقی که در برق صنعتی استفاده می‌شوند به دلیل عبور جریان‌های قوی، باید از مقاومت بالاتری در برابر جریان‌ برق برخوردار باشند، همچنین ضخامت آنها نیز باید بیشتر باشد.

برق صنعتی کجا کاربرد دارد؟

بدون کمترین تردید اصلی‌ترین کاربرد برق صنعتی مربوط به حوزه صنایع مختلف است. روشن و خاموش شدن تجهیزات و دستگاه‌های صنعتی مختلف نیاز مبرم به جریان الکتریسیته دارند که از طریق برق صنعتی تأمین می‌شود. فعال‌سازی یا غیر فعال‌سازی، مدیریت و کنترل طیف وسیعی از تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی در صنایع مختلف، با استفاده از برق سه‌فاز یا برق صنعتی امکان‌پذیر می‌شود.

تجهیزات برق صنعتی وظایف مهمی را در سیستم‌ها انجام می‌دهند: کلیدزنی، کنترل، تنظیم، حفاظت، تبدیل و بازرسی تمامی فعالیت‌های سیستم شبکه و ماشین‌های الکتریکی. یک سیستم کامل انتقال و توزیع برق از 3 بخش تشکیل می‌شود: برق فشار قوی (شامل انتقال برق از نیروگاه‌ها به سراسر کشور)، برق فشار متوسط (انتقال برق به مناطق مختلف یک شهر)، برق فشار ضعیف (کاربرد در تامین نیازهای صنعتی و عمرانی صنایع). برق صنعتی تمامی این سه مورد را در بر می‌گیرد.

خطرات برق صنعتی

برق صنعتی از نوع برق سه‌فاز است که خطر برق گرفتگی همواره افرادی که با این نوع برق سر و کار دارند را تهدید می‌کند. خطر برق‌ گرفتگی با برق صنعتی به دو صورت ممکن است:

• تماس مستقیم: سیستم سالم بوده و انسان با یک هادی برق‌دار در یک یا دو نقطه تماس پیدا می‌کند.
• تماس غیر مستقیم: علت این نوع برق‌گرفتگی معمولاً خرابی تجهیزات مانند از بین رفتن عایق‌بندی سیم برق و کابل و غیره است.

زمانی که جریان برق سه فاز به بدن انسان وارد می‌شود، بدن مانند یک هادی عمل کرده و جریان را از داخل خود عبور می‌دهد. به همین دلیل برق صنعتی که از نوع برق سه فاز است، می‌تواند اثرات شدیدی مانند سوختگی نسوج مختلف بدن، اختلال در سیستم عصبی، انقباض عضلانی و تجزیه خون را به همراه داشته باشد. میزان و شدت این آسیب‌ها در بدن مدت زمان عبور جریان برق، ولتاژ آن و همچنین مقدار جریان عبوری بستگی دارد. هر چقدر این سه فاکتور از شدت بیشتری برخوردار باشند، آسیب وارد شده شدیدتر خواهد بود و حتی در مواردی می‌تواند منجر به مرگ افراد شود.

درآمد برق صنعتی

برق صنعتی یکی از مشاغل پردرآمد محسوب می‌شود که علاوه بر امکان فعالیت در محیط‌های صنعتی می‌توان در حوزه نصب و برنامه‌ریزی تابلو برق، حوزه ساختمان و تأسیسات نیز مشغول به فعالیت شد. برق صنعتی به عنوان پیش‌نیاز برای مشاغلی مانند هوشمندسازی، اتوماسیون صنعتی و… نیز شناخته می‌شود. افرادی که در این رشته تحصیل کرده و به مهارت کافی دست پیدا کنند می‌توانند در مراکز مختلف صنعتی، کارخانه‌ها، مراکز درمانی و بیمارستان‌ها،‌ کارگاه‌های صنعتی، مراکز تجاری، مراکز نظامی و… به عنوان تکنسین برق صنعتی مشغول به کار شده و درآمد خوبی کسب کنند.

بطور کلی افرادی که از دانش و مهارت کافی در زمینه برق صنعتی برخوردار باشند می‌توانند در حوزه‌های مختلف شغلی مشغول به فعالیت شوند.

از جمله مراکزی که افراد دارای مهارت در برق صنعتی می‌توانند در آن‌ها مشغول به کار شوند می‌توان بموارد زیر اشاره کرد:

• پالایشگاه‌های و نیروگاه‌های تولید برق
• کلیه کارخانه‌ها و مراکز صنعتی بزرگ و شهرک‌های صنعتی
• کارگاه‌های تولیدی و صنعتی
• شرکت‌های تولید کتتده انواع تابلو برق
• فروشگاه‌های عرضه تجهیزات برق صنعتی
• تدریس در آموزشگاه‌ها و مراکز فنی حرفه‌ای

معرفی تجهیزات برق صنعتی

به منظور فعال‌سازی و استفاده از قابلیت‌های برق صنعتی به انواع مختلفی از تجهیزات پیشرفته نیاز است؛ به عنوان مثال یکی از این تجهیزات مدارشکن صنعتی نام دارد که عملکرد آن مشابه با مدارشکن‌های خانگی بوده و در صورت تحمیل اضافه بار به سیستم جریان برق را قطع می‌کنند. اما با توجه به اینکه جریان‌ برق صنعتی نسبت به جریان برق خانگی به مراتب قوی‌تر است، قطع کننده‌ها و سایر تجهیزاتی که در تابلو برق مورد استفاده قرار می‌گیرند، تحمل بارهای قوی‌تری را دارند.

در تأمین و مدیریت برق صنعتی از تجهیزات مختلفی استفاده می‌شود.

در ادامه با مهم‌ترین تجهیزات مربوط به این حوزه آشنا می‌شویم و ویژگی‌ها و خصوصیات هر یک را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

1- سیم و کابل (تجهیزات انتقال برق)

تجهیزات انتقال برق، یعنی سیم و کابل؛ یکی از پرکاربردترین و اصلی‌ترین ابزارهای حیطه برق صنعتی است که باید از خصوصیات و ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار باشد. تحمل بالا در برابر شدت جریان الکتریکی قدرتمند برق صنعتی و سه فاز و دوام و مقاومت بالا از مهم‌ترین ویژگی‌های سیم و کابل برق صنعتی محسوب می‌شود. سیم و کابل‌های برق صنعتی در انواع مختلفی وجود دارند که می‌توان به کابل برق فشار ضعیف، کابل برق فشار متوسط و کابل برق فشار قوی اشاره کرد.

2- تابلوی برق صنعتی

یکی دیگر از تجهیزات پرکاربرد در حیطه برق صنعتی، تابلوی برق صنعتی است. تابلو برق یکی از تجهیزات مهم است که لوازم و تجهیزات الکتریکی مربوط به یک کارخانه، کارگاه، بیمارستان، مرکز تجاری و غیره در داخل آن قرار می‌گیرد. اصلی‌ترین کاربرد تابلوهای برق صنعتی، کنترل فرایندهای صنعتی و توزیع برق بین دستگاه‌ها و تجهیزات مختلف است. تابلوها یا پنل‌های برق صنعتی از اجزای مختلفی تشکیل شده‌اند که هر کدام وظایف خاصی را بر عهده دارند.

تقسیم بندی تابلو برق از نظر عملکرد تابلو

1. تابلو های قابل برنامه ریزی: در این تابلو ها از LOGO یا PLC به صورت متداول استفاده می شود و برای مقاصد پیشرفته و بزرگ صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.
2. تابلو های کنترل موتور یا کنترل روشنایی: در این تابلو ها به صورت متداول از مدارات متداول کنتاکتوری استفاده می شود.
3. تابلو های خازنی : در این تابلو ها از خازن برای اصلاح ضریب قدرت استفاده می شود.

انواع تابلو برق از نظر محل نصب

• تابلو برق بیرونی Outdoor
• تابلو برق داخلی indoor

تابلو برق بیرونی Outdoor

به دلیل قرار گرفتن این تابلو برق در فضای باز باید جنس تابلو برق در برابر شرایط مختلف جوی مقاوم باشد، تحمل دمایی بالایی داشته باشد و نیز در برابر نفوذ رطوبت ، آب بندی گردد.

برای این منظور استانداردهای طراحی و ساخت خاصی را باید رعایت کرد. سقف این تابلو ها باید نسبت به بدنه آن ها از هر طرف 5 سانتی متر بزرگتر باشد و از هر طرف امتداد داشته باشد. درب آن از جلو باز شود و بدنه آن درز گیری شده و آب بندی شده باشد ضخامت بدنه آن باید حداقل 2 میلی متر باشد.

رنگ بدنه آن باید از جنس رنگ مقاوم در برابر نور خورشید باشد. قفل مناسبی برای آن تعبیه شده باشد و نسبت به زمین در ارتفاع مناسبی قرار گیرد. برای این منظور تابلو باید روی سکویی به ارتفاع20 الی25 سانتی متری قرار گرفته و این سکو از هر جهت 10 سانتی متر از لبه تابلو بزرگتر باشد. ابعاد استاندارد برای تابلو برق های بیرونی ارتفاع 120 سانتی متر، عمق 40 سانتی متر و عرض بر اساس نیاز و طراحی است.

تابلو برق داخلی indoor

از این تابلو برق در فضاهای داخلی مانند سوله ها، کارگاه ها و سالن ها استفاده می شود. دارای دو مدل، دسترسی یک درب از جلو و دسترسی دو درب از طرفین می باشد که بسته به محل نصب و نیاز از هر کدام از این مدل ها استفاده می شود. این تابلو باید از تجهیزات داخل ان در مقابل ضربه و صدمات فیزیکی محافظت کرده و نیز از ایمنی مناسب جهت جلوگیری از آتش سوزی برخوردار باشد.

انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ

• تابلو برق فشار بالا (HV)
• تابلوی برق فشار ضعیف (LV)
• تابلوهای فشار متوسط (MV)

تابلوی برق فشار ضعیف (LV)

این تابلوها در سطح کمتر از ولتاژ 1000 ولت استفاده می شوند. مطابق IEC60439-1 تابلوی فشار ضعیف ترکیبی است از یک یا چند وسیله قطع و وصل، تجهیزات کنترلی، حفاظتی، اندازه گیرها، نشانگرها و اتصالات الکتریکی و مکانیکی . ولتاژ نامی تابلوهای فشار ضعیف معمولأ تا 690 ولت و ولتاژ سرویس تا ۴۰۰ولت می‌باشند.

تابلوهای فشار متوسط (MV)

تابلوهای فشار متوسط در سطح ولتاژ بین ۱۰۰۰ولت تا ۳۶۰۰۰ ولت قرار دارند.
اصلی ترین اجزای تابلو فشار متوسط بدنه، رله، باسبار، ترانسفورماتور ولتاژ و جریان ،کلید (دژنکتور) و یا کنتاکتور فشار متوسط ، لوازم اندازه گیری و تجهیزات کنترلی را شامل می شود.

انواع جنس تابلو برق

انواع تابلو از نظر جنس

• تابلو برق از جنس فولاد ضد زنگ و فولاد کربن
• تابلو برق آلومینیومی
• تابلو برق از جنس پلی کربنات
• تابلو برق از جنس فایبر گلاس

تابلو برق از جنس فولاد ضد زنگ و فولاد کربن

این نوع تابلو برق در برابر خوردگی مقاوم است، ضد زنگ است و در شرایط مرطوب و شرجی مناسب است و نیز مقاومت بالایی در برابر مواد شیمیایی دارد. از اینرو برای محیط های پزشکی، داروسازی و صنایع غذایی و مناطق با شرایط جوی خاص مناسب است.

تابلو برق آلومینیومی

این تابلو برق بسیار سبک و مقاوم است، انعطاف پذیر و در برابر خوردگی مقاوم است و تحمل بالایی دارد و از آنجایی که قیمت آلومینیوم بسیار پایین است. از مدل های بسیار با صرفه و محبوب می باشد.

تابلو برق از جنس پلی کربنات

این مدل تابلو برق بسیار سبک و مقاوم است. غیر رساناست و از تداخلات مغناطیسی جلوگیری می کند.

تابلو برق از جنس فایبر گلاس

از ویژگی های مفید فایبرگلاس می توان به مقاوم بودن در برابر رطوبت و مواد شیمیایی، مقاوم در برابر دمای بالا که آن را مناسب برای محیط های مرطوب و شرجی کرده است اشاره کرد.

انواع تابلو از نظر طراحی

• Metal clad
• Compartment type

Metal clad

نوع تابلو برق از محفظه های مختلفی تشکیل شده است که این محفظه ها از یکدیگر جدا شده اند. این ویژگی باعث می شود که خطا در یک قسمت از سیستم باعث بروز ایراد در قسمت های دیگر نشود. چنانچه به یک قسمت از مدار آسیب وارد شد، سایر قسمت های مدار در امان باشند و نیز عیب یابی سریعتر انجام شود.

Metal-clad تابلو

Compartment type

در این مدل تمام اجزا در یک محفظه قرار دارند و از یکدیگر مجزا نیستند.

انواع تابلو از نظر ساختار ظاهری

• تابلوهای فیکسfix
• تابلوهای کشویی withdrawable
• تابلوی ایستاده free standing

• تابلوهای فیکسfix

تابلوهای-فیکس-fix

که به چند دسته تقسیم میشوند.

1. تابلو ایستاده چند منظوره multi purpose این تابلو ها بصورت ایستاده نصب می شوند و برای کاربردهای مختلفی استفاده می شوند و داخل آن می توان عملگرهای مختلفی نصب کرد.
2.  تابلوهای دیواری wall mounting این تابلوها برای نصب به دیوار به عنوان تکیه گاه احتیاج دارند و به دونوع روکار on surface که روی دیوار نصب می شود و توکار flush mounting که داخل دیوار نصب می شود، تقسیم می شوند.
3. تابلوهای RACK این تابلو ها دارای قفسه هایی برای نصب تجهیزات هستند و محفظه ها روی این قفسه ها نصب می شوند که می توان تجهیزات مختلف اندازه گیری را روی آن ها اضافه کرد.
4. تابلوهای SWING دارای درب های شیشه ای و متحرک است که تکنسین به راحتی می تواند به داخل تابلو دسترسی داشته باشد و نیز از پشت شیشه داخل تابلو را مشاهده کرده و دسترسی داشته باشد به دلیل امکانات و درب های متحرک و شیشه ای قیمت بالاتری نسبت به سایر تابلوها دارد.

تابلوهای کشویی withdrawable

این مدل تابلو نسبت به سایر مدل ها گران قیمت تر است و از ایمنی بالاتری برخوردار است و از آن در شرکت های بزرگ استفاده می شود از مزایای این تابلو ها می توان به این مورد اشاره کرد که در صورت بروز ایراد در هر کشو به راحتی می توان آن را تعویض و جایگزین کرد. و خود آن دارای دو نوع است:

1.  MCC ( motor control center) که از آن برای کنترل و راه اندازی چندین موتور استفاده می شود.
2.  تابلوی مرکز قدرت (power center) وظیفه تامین تغذیه MCC را به عهده دارد.از این تابلو می توان برای تغذیه همزمان چندین MCC استفاده کرد.
   انواع تابلو از نظر ایستایی:

تابلوی ایستاده free standing

برای نصب این تابلو به هیچ تگیه گاهی احتیاج نداریم به همین علت می توان آن را در کارگاه ساخت و سپس برای نصب به محل انتقال داده شود. معمولا این تابلو از جنس فولاد ضدزنگ ساخته می شود.
• Wall mounted این تابلو بریا نصب به یک دیوار برای تکیه گاه احتیاج دارد که خود به دو نوع توکار و روکار تقسیم می شود. نوع روکار آن surface mounted به دیوار تکیه داده شده و نصب می شود. و نوع توکار flash mounted or recessed mounted داخل دیوار نصب می شود.

معمولا تابلو ها یا ایستاده بر روی زمین هستند که به آنها self standing می‌گویند یا به صورت نصب داخل دیوار یا روی دیوار که به آنها wall mounted می‌گویند.

اجزای تشکیل دهنده تابلو برق صنعتی

برای این که تابلو برق ساختمان بتواند کار تقسیم و حفاظت را به درستی انجام دهد از اجزای مختلفی استفاده می‌کند، اجزای تابلو برق صنعتی(اجزای تشکیل دهنده تابلو برق صنعتی)؛ عبارت‌اند از مجموعه تجهیزاتی شامل کلید، تایمر، سوئیچ، فیوز و … که در راستای هدف مشترکی براساس برنامه‌ای که به آنها داده شده، کنار هم کار می‌کنند.

به صورت کلی اجزای تابلو برق صنعتی به شرح زیر هستند:

• مدار قدرت(مدار کنترل)
• مدار کنترل
• فیوز
• سوئیچ(پوش باتن)
• چراغ های هشدار و سیگنال
• سوئیچ جداکننده
• کنترل کننده منطقی قابل برنامه ریزی
• کنتاکتور
• ترانسفورماتور(ترانس)
• مقره Insulator
• شینه Busbar
• درایو‌های موتور
• رله
• مدارشکن
• بی متال
• بلوک‌های ترمینال
• قطع کننده مدار
• پنل های پشتی
• پنل‌های زمین
• کلید نشتی جریان(محافظ جان)
• کلید کامپکت (MCCB)
• کلید حرارتی(MPCB)
• کلید مینیاتوری (MCB)
• تایمر
• سیم و کابل
• کلید نشستی جریان
• تجهیزات اندازه گیری
• داکت کابل

در ادامه بصورت خلاصه به توضیح و کاربرد هر یک از انواع قطعات تابلو برق صنعتی می‌پردازیم:

مدار قدرت(Power Circuit)

به صورت کلی مدارهای الکتریکی صنعتی از دو بخش مدار اصلی مدار فرمان و مدار قدرت تشکیل شده‌اند، مدار قدرت بخشی از تابلو برق صنعتی بوده که وظیفه کنترل ، قطع و وصل جریان را برعهده دارد. در واقع مدار قدرت جریان را از خود عبور داده و سبب حرکت بار الکتریکی از منبع تغذیه به سمت مصرف کننده می‌شود.

مدار کنترل(مدار فرمان)

در واقع به مدار الکتریکی که دارای اجزای کنترلی باشد مدارکنترل یا مدار فرمان گویند. حال این مدار می‌تواند تا حدی ساده باشد مانند کلید برق که برای خاموش و روشن کردن جریان برق استفاده می‌شود یا یک قطعه دارای تجهیزات بیشتری مانند تایمر، سوئیچ، رله، چراغ و …
از دیگر وظایف مدار فرمان می‌توان به کنترل و محافظت از مدار قدرت اشاره کرد.

فیوز(Fuse)

یکی از اجزای تشکیل دهنده تابلو برق صنعتی، فیوز است. فیوز یک قطعه بر روی مدار بوده که کار حفاظت را برعهده دارد. در واقع در صورتی که جریان از حد مجاز افزایش یابد فیوز جریان را قطع کرده تا با این کار به دیگر قطعات آسیب وارد نشود.

سوئیچ(شستی)

سوئیچ‌ها که به آنها شستی یا پوش باتن هم گفته می‌شوند برای کنترل پروسه یک سیستم عملیاتی یا یک دستگاه مورد استفاده قرار می‌گیرند.
پوش باتن‌ها انواع مختلفی دارند که هر کدام از آنها با توجه به نوع مصرف می‌توانند بر روی مدار صنعتی مورد استفاده قرار گیرند.

چراغ های هشدار و سیگنال

چراغ‌های هشدار که از دیگر اجزای تشکیل دهنده تابلو برق صنعتی هستند و وظایف آنها اعلام هشدار یا خطا، وضعیت و … را نشان دهند.

سوئیچ جداکننده

قطعه سوئیچ جداکننده از دیگر اجزای تابلو برق صنعتی است که بر روی مدار قرار می‌گیرد این سوئیچ وظیفه رساندن جریان بار به حد تعیین شده است. در واقع با تنظیم و شکستن جریان، شرایطی را فراهم می‌اورد تا قطعات دیگر یا مصرف کننده بار دچار آسیب نشود.

کنترل کننده منطقی قابل برنامه ریزی

به کنترل کننده منطقی قابل برنامه ریزی، plc گفته می‌شود. این دستگاه که یکی از تجهیزات مهم تابلو برق صنعتی محسوب می‌شود قابل برنامه ریزی منطقی بوده و می‌توان بر روی آن برنامه نویسی انجام داد یا داده‌هایی را وارد کرد و سپس با توجه به آن خروجی‌هایی را نمایش داد یا کنترل کرد.

کنتاکتور

یکی دیگر از اجزای تابلو برق صنعتی کنتاکتور(نوعی کلید مغناطیسی) است، این قطعه که به آن سوئیچ کنترل شده الکتریکی گفته می‌شود وظیفه قطع و وصل کردن مدار را بر  عهده دارد.

ترانسفورماتور(ترانس)

ترانسفورماتور یا ترنسفورمر یا ترانس از تجهیزات مهم بر روی تابلو برق صنعتی بوده که وظیفه ایجاد میدان مغناطیسی و انتقال قدرت بدون اتصال را دارد. در واقع ترانس‌ها این شرایط را به وجود می‌اوردند تا انرژی الکتریکی بدون تعییر نوع انرژی، در اندازه‌های مختلف در اختیار دستگاه مصرف کننده قرار بگیرد.

مقره Insulator

مقره‌ها به عنوان عایق‌هایی در تابلو برق الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. جنس این نوع قطعات از چینی یا پلاستیک است، از کاربرد آنها می‌توان به مواردی مانند جلوگیری از اتصال شینه به بدنه اشاره کرد.

شینه Busbar

از دیگر اجزای تشکیل دهنده تابلو برق صنعتی می‌توان به شینه یا باسبار اشاره کرد. جنس این شینه‌ها مسی یا آلومینیومی بوده و از آنها جهت اتصال تجهیزات قدرت به یکدیگر زمانی که دما بالاست یا جهت تولید و تبدیل انرژی الکتریکی استفاده می‌شود.

درایو‌های موتور

درایوهای موتور یا کانورتر فرکانس یا اینورتر از انواع قطعات تابلو برق صنعتی بوده که برای تنظیم دور موتور AC مورد استفاده قرار می‌گیرند.
این قطعه می‌تواند دور موتور را از صفر تا چندین برابر تغییر دهد.

رله(Relay)

رله یکی از تجهیزات تابلو برق صنعتی است که مانند یک کلید الکتریکی وظیفه قطع و اتصال جریان را دارد. تفاوت این کلید با سایر کلید‌ها، کنترل باز و بسته کردن جریان به روش‌هایی مختلفی مانند: حرارتی، مغناطیسی، مکانیکی، الکترواستاتیک و … است.

مدارشکن(دژنکتور)

قطعه مدارشکن نوع دیگری از کلید در تابلو برق صنعتی است اما این کلید از نوع خودکار است و وظیفه آن محافظت از مدار در برابر ورود بارهای اضافی است.

بی متال(Bimetal)

بی متال نیز یک دستگاه بر روی تابلو برق است که وظیفه آن محافظت از موتور الکتریکی در هنگام افزایش جریان است. به این صورت که اگر جریان بیش از حد تعیین شده وارد شود بی متال جریان مدار فرمان را قطع می‌کند.

بلوک‌های ترمینال

بلوک‌های ترمینال به عنوان پایانه‌های پیچ یا اتصال ترمینال یا پایانه اتصال شناخته می‌شوند. این بلوک‌ها که از جنس پلاستیک هستند و در واقع به عنوان محوظه‌ای جهت افزایش امنیت اتصال دو یا چند سیم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قطع کننده مدار

این قطعه نیز مانند کلید است که به صورت خودکار عمل می‌کنند در واقع در صورتی که جریان از حد تعیین شده افزایش یابد، قطع کننده مدار جریان را قطع می‌کند.

پنل های پشتی(Back panel)

از این قطعه می‌توان برای نصب ریل DIN و کانال کشی‌ها استفاده کرد. پنل‌های پشتی این امکان را می‌دهند که دستگاه‌های خارجی بتوانند متصل شوند.

کلید نشتی جریان(محافظ جان)

این کلید نیز مانند سایر کلید‌ها از اجزا تابلو برق صنعتی است و وظیفه آن مقایسه جریان رفت و برگشت می‌باشد، در صورتی که بین جریان رفت و برگشت تقاوتی وجود داشته باشد این کلید جریان را قطع می‌کند.

کلید کامپکت(MCCB)

از دیگه اجزای تشکیل دهنده تابلو برق صنعتی می‎توان به کلید کامپکت اشاره کرد. این دستگاه که بر روی مدار قرار می‌گیرد وظیفه محافظت از قطعات تابلو برق در برابر اتصال کوتاه یا افزایش بار را دارد و در صورتی که جریان از حد تعیین شده بیشتر شود کلید کامپکت به صورت اتوماتیک جریان را قطع می‌کند.

کلید حرارتی(MPCB)

نوع دیگر از کلید‌های مورد استفاده در مدار صنعتی، کلید حرارتی است. در مواقع‌ای که شدت جریان بیش از حد تعیین شده می‌شود کلید حرارتی وظیفه قطع جریان مدار قدرت را دارد.

کلید مینیاتوری(MCB)

به کلید مینیاتوری، فیوز مینیاتوری هم گفته می‌شود، وظیفه این کلید محافظت از مدار در برابر افزایش شدت جریان و یا اتصال کوتاه است. کلید‌های مینیاتوری قطع جریان را به صورت خودکار انجام داده و قابل برنامه ریزی نیستند.

تایمر در مدارفرمان قطعه‌ای است که وظیفه تنظیم زمان را در مدار فرمان برعهده دارد به عبارتی می‌تواند مدارفرمان را برای مدتی مشخص کنترل کند.

سیم و کابل

مانند هر سیم و کابل دیگری سیم و کابل در مدار فرمان وظیفه انتقال سیگنال را برعهده دارند، حال این سیگنال می‌تواند دیجیتال یا آنالوگ باشد.
سیم و کابل در انتقال بارهای الکتریکی ضعیف‌تر بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تجهیزات اندازه گیری

از لوازمی مانند: ولت‌متر، آمپر‌متر، فرکانس‌متر، مولتی‌متر، وات‌متر، سنکروسکوپ و … به صورت آنالوگ یا دیجیتال جهت اندازه گیری جریان استفاده می‌شود.

داکت کابل

داکت‌ها که به عنوان کانال پلاستیکی بر روی سطوح مختلفی مانند سقف، دیوار و … جهت پوشاندن کابل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. وظیفه داکت کابل محافظت از کابل در برابر زدگی یا خوردگی و ایجاد ظاهری تمیز می‌باشد.

جمع‌بندی

برق صنعتی یکی از حوزه‌های مهم در صنعت به حساب می‌آید که به برق مصرفی توسط صنایع مختلف مربوط می‌شود. با توجه به ویژگی‌های و تفاوت‌هایی که ذکر شد، مباحث مربوط به این حوزه تخصصی‌تر است. ضرورت دارد که افرادی در این حیطه مشغول به کار می‌شوند، دانش علمی و عملی و همچنین مهارت کافی در زمینه کار با برق و تجهیزات مربوط به آن را داشته باشند. کلیه مباحث مربوطه در طیف وسیعی از صنایع مختلف و مراکزی مانند مراکز تجاری، درمانی، نظامی و غیره را در بر می‌گیرد؛ به همین دلیل یکی از حوزه‌هایی است که همواره به نیروی انسانی ماهر و متخصص جهت کار نیاز دارد.